Net billing vs net metering: τι άλλαξε και γιατί σε αφορά
Πώς δούλευε ο συμψηφισμός kWh
Στο net metering ο μετρητής μετρούσε ενέργεια, όχι χρήματα. Κάθε κιλοβατώρα που έβγαζε το σύστημά σου στο δίκτυο πιστωνόταν και συμψηφιζόταν με μια κιλοβατώρα που τραβούσες αργότερα. Μια kWh που έδινες το μεσημέρι του Ιουνίου μπορούσε να σου επιστραφεί ως kWh ένα βράδυ του Νοεμβρίου, στην ίδια ονομαστική αξία, ανεξάρτητα από το τι κόστιζε το ρεύμα τη μία ή την άλλη στιγμή.
Η λογική ήταν απλή και γενναιόδωρη: το δίκτυο λειτουργούσε σαν αποθήκη. Επειδή η μονάδα ήταν η ενέργεια και όχι η τιμή της, η ώρα που παρήγαγες δεν είχε σημασία. Έβαζες όσα φωτοβολταϊκά χωρούσε η στέγη και κυνηγούσες να καλύψεις την ετήσια κατανάλωση. Αυτό το καθεστώς έκλεισε για νέους οικιακούς αιτούντες τον Σεπτέμβριο του 2024.
Τι αλλάζει με τον συμψηφισμό σε ευρώ
Το net billing αλλάζει τη μονάδα: πλέον συμψηφίζονται ευρώ, όχι κιλοβατώρες. Η ενέργεια που αυτοκαταναλώνεις τη στιγμή που παράγεται δεν περνά καν από τον μετρητή πώλησης, οπότε γλιτώνεις την πλήρη λιανική τιμή της kWh, μαζί με χρεώσεις δικτύου και φόρους. Το πλεόνασμα που δεν προλαβαίνεις να καταναλώσεις εγχέεται στο δίκτυο και αποζημιώνεται σε τιμή χονδρικής, την τιμή εκκαθάρισης της αγοράς επόμενης ημέρας.
Εκεί ανοίγει η ψαλίδα. Η λιανική που γλιτώνεις και η χονδρική που εισπράττεις είναι δύο πολύ διαφορετικά νούμερα. Το θετικό: οι οικιακοί αυτοπαραγωγοί δεν θεωρούνται επιτηδευματίες και δεν φορολογείσαι για την εγχεόμενη ενέργεια. Το πλαίσιο ορίζει το ΦΕΚ 5074Β'/05.09.2024: εγκατεστημένη ισχύς έως 10,8 kW και μέγιστη παραγωγή 10 kW στο τριφασικό, 5 kW στο μονοφασικό.
Γιατί μετράει πια η αυτοκατανάλωση
Αυτή είναι η ουσία της αλλαγής. Υπό net billing μια αυτοκαταναλισκόμενη kWh αξίζει δύο έως τρεις φορές μια εξαγόμενη, γιατί η πρώτη σου γλιτώνει λιανική και η δεύτερη σου αποδίδει χονδρική. Δεν είναι θέμα να «καλύψεις την κατανάλωση» στο χαρτί. Είναι θέμα πόση από την παραγωγή την πιάνεις τη στιγμή που γίνεται.
Με PVGIS ένα φωτοβολταϊκό στην Ελλάδα αποδίδει περίπου 1.357 έως 1.599 kWh ανά kWp τον χρόνο. Στο net billing όμως δεν μετράει μόνο πόσες kWh βγάζεις, αλλά πόσες καταναλώνεις την ώρα που τις βγάζεις. Η σωστή διαστασιολόγηση μεγιστοποιεί το όφελος, δεν γεμίζει απλώς τη στέγη.
Πρακτικά, αλλάζει το προφίλ που σε συμφέρει. Ένα σπίτι με κατανάλωση το μεσημέρι, με αντλία θερμότητας ή μπόιλερ που δουλεύουν στις ηλιόλουστες ώρες, αξιοποιεί πολύ μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής από ένα σπίτι που αδειάζει στις 8 το πρωί και γεμίζει στις 9 το βράδυ. Η μπαταρία και ο χρονισμός των φορτίων μετρούν πια όσο και τα πάνελ.
Τι να προσέξεις αν σου μιλούν για «μηδενικό λογαριασμό»
Η φράση «μηδενικός λογαριασμός» έβγαζε νόημα στο net metering, όπου ο ετήσιος συμψηφισμός kWh μπορούσε όντως να μηδενίσει την ενεργειακή χρέωση. Στο net billing μεταφέρεται αυτούσια σε λάθος καθεστώς. Όταν κάποιος υπόσχεται μηδενικό λογαριασμό με υπερδιαστασιολογημένο σύστημα, στην πράξη σου πουλάει περισσότερα πάνελ που θα εξάγουν πλεόνασμα σε τιμή χονδρικής, την ώρα που η αυτοκατανάλωσή σου, το μέρος που πραγματικά αποδίδει, μένει ίδια.
Ζήτησε τα νούμερα στη σωστή βάση: ποσοστό αυτοκατανάλωσης, αξία της εξαγόμενης σε χονδρική, απόσβεση πάνω σε αυτά και όχι σε ετήσιο συμψηφισμό kWh. Δες αν ένα μονοφασικό σπίτι, που δεν φτάνει τα 10,8 kWp, διαστασιολογείται για το προφίλ του και όχι για ένα νούμερο φυλλαδίου. Τα πάνελ δίνουν εγγύηση απόδοσης 25 και πλέον ετών, άρα η παραδοχή που βάζεις σήμερα σε ακολουθεί για δεκαετίες.
Πριν υπογράψεις, βάλε τα δικά σου δεδομένα στο εργαλείο για έναν προσωποποιημένο αριθμό. Το καθαρό κόστος κινείται σε εύρος ανά εγκαταστάτη και εξοπλισμό, και όπου υπάρχει ενεργό πρόγραμμα επιδότησης το μειώνει. Κανένα φυλλάδιο δεν αντικαθιστά τον υπολογισμό πάνω στη δική σου κατανάλωση.
Μπορώ ακόμα να μπω σε net metering;
Όχι, για νέους οικιακούς αιτούντες ο συμψηφισμός kWh έκλεισε τον Σεπτέμβριο του 2024. Όσοι είχαν ήδη ενεργή σύμβαση συνεχίζουν στους όρους τους. Κάθε νέα οικιακή εγκατάσταση μπαίνει πλέον στο net billing, δηλαδή σε συμψηφισμό αξίας σε ευρώ, όχι σε ενέργεια.
Γιατί μια kWh που αυτοκαταναλώνω αξίζει περισσότερο;
Γιατί όταν την καταναλώνεις τη στιγμή που παράγεται γλιτώνεις την πλήρη λιανική τιμή της, μαζί με χρεώσεις δικτύου και φόρους. Αντίθετα, το πλεόνασμα που εξάγεις στο δίκτυο αποζημιώνεται σε χονδρική, αρκετά χαμηλότερα. Έτσι μια αυτοκαταναλισκόμενη κιλοβατώρα αξίζει τυπικά δύο έως τρεις φορές μια εξαγόμενη.
Πόσα φωτοβολταϊκά να βάλω τελικά;
Όχι όσα χωράει η στέγη, αλλά όσα ταιριάζουν στο προφίλ κατανάλωσής σου. Στο net billing μετράει πόση παραγωγή πιάνεις τη στιγμή που γίνεται. Ένα μονοφασικό σπίτι δεν φτάνει καν τα 10,8 kWp. Υπολόγισε με τα δικά σου δεδομένα πριν αποφασίσεις ισχύ.